Viết về tư duy làm dự án triệu người dùng về những “bài toán”

Một cái bài toán càng ngày càng lớn của 1 SWE giỏi trong cái ngành này là ví dụ làm sao deal với 2 triệu records trong database, hay transfer 2TB database từ system này sang system khác, làm sao inbound 10k rps cho hệ thống tracking system từ người dùng, làm sao outbound 9k rps từ server nhà bạn sang third-party của Apple từ bài toán notification.

Đối với level Junior hay Middle, thường tụi m sẽ hay học những cái system design components, mấy cái patterns về database, cache, queue, architects hay mấy kiến thức network như Load Balancer ở tầng network, tầng application. Rồi lúc được giao implement service, thường là những service MVP với scope nhỏ: 1-2 pods, 1 cache, 1 database, 1 queue, mục đích để tụi m áp dụng đống components trên vào service thực tế.

Khi m làm lâu và level được nâng cao, cái bài toán tụi m gặp sẽ là high-throughput, high-storage, high-latency, high-inbound traffic, high-outbound-traffic. Nó sẽ cần m áp dụng 1 số kiến thức m chưa thấy ở level Junior trước, ví dụ: partition và sharding database bao gồm 3 triệu records, multiple concurrency goroutines to fire 9k rps từ 4 pods của server, tối ưu ở tầng queue làm sao để hứng 10k rps không bị rơi vào cùng 1 partition.

Đọc concepts thì có thể học được rồi, nhưng được làm 1 bài toán lớn để áp dụng những cái kiến trúc khó đó, nó mới là cái giúp m grow, cái này phải xem tuỳ công ty m làm có cho m involve vào đó để học không.

Thường 1 EM hay Staff level engineer sẽ làm 1 cách là đi đọc Engineer Blog của mấy công ty toàn cầu để tìm được những “bài toán” đủ lớn như vậy: Netflix, Meta, Grab, Alipay,… Hoặc các bài toán họ làm “đủ lớn” để họ được vận dụng kiến thức để nâng kỹ năng.

Trình độ không chỉ tỉ lệ thuận với mỗi “kiến thức m học và trí thông minh của m” mà là “bài toán lớn m đã solve được”, cái này sẽ depend vào việc scope team m làm + sếp m có đủ innovation tạo ra các bài toán đó cho m không ?

Một cách thụ động và thực tế hơn m có thể học là đọc các “bài toán” của Big tech: Alipay, Netflix, Grab,… Và gần hơn là các “bài toán” mà công ty m đang có, không những của team m mà là của “team khác”.

Do đó đừng quá ỷ lại bản thân khi “làm được việc” quen thuộc và lặp đi lặp lại hay đem lại lợi ích cho business, các cái đó trừ khi m xây mối quan hệ + leo theo hướng EM thì m chủ yếu tăng value m đem lại cho stakeholders, khả năng con người và khả năng deliver projects. Còn m leo theo hướng Staff và mature technical, chứng minh mình thông minh thì ráng mà đi giải càng nhiều “bài toán lớn” càng tốt.

January 21, 2026